Saatlik Ücret ve Aylık Maaş Nasıl Çevrilir? Fazla Mesai Hesabı Örneklerle
Son gözden geçirme: 8 Ekim 2026. Örnekler formüllerden bizim hesapladığımız rakamlardır; çalışma sürelerine ilişkin hükümler iş kanunundan alınmıştır.
"Saatlik 220 TL" ile "aylık 50.000 TL" aynı şey mi? Fazla mesai yaptığınızda eline ne geçer? İş tekliflerini karşılaştırırken ya da bordronuzu kontrol ederken bu dönüşümlere ihtiyaç duyarsınız. Bu rehber, aylık maaşı saatlik ücrete çevirmenin standart yolunu, fazla mesai zammının nasıl işlediğini ve teklifleri adil karşılaştırmak için nelere bakmanız gerektiğini anlatıyor.
Standart dönüşüm: 225 saat
Türkiye'de tam zamanlı çalışmada haftalık çalışma süresi en çok 45 saattir. Aylık maaş hesabında ay 30 gün sayılır ve çalışılmayan hafta tatili günleri de ücretli kabul edilir. Pratikte yaygın kullanılan hesap şudur:
Aylık çalışma saati = 30 gün × 7,5 saat = 225 saat
Buna göre:
- Saatlik ücret = aylık brüt ücret ÷ 225
- Günlük ücret = aylık brüt ücret ÷ 30
Örnek: Brüt aylık maaş 50.000 TL ise saatlik brüt ücret 50.000 ÷ 225 ≈ 222,22 TL'dir. Asgari ücretle (33.030 TL brüt) bu 33.030 ÷ 225 = 146,80 TL'dir.
Ters yönde: saatlik 200 TL brüt ücret, aylık 200 × 225 = 45.000 TL brüt eder.
Bu rakamlar brüttür; net rakam için kesintilerin düşülmesi gerekir. Nasıl yapıldığı için brüt maaştan net maaş hesabı rehberine bakın.
Fazla mesai nedir?
İş Kanunu'na göre haftalık 45 saati aşan çalışma fazla çalışmadır ve her saati için normal saat ücretinin %50 zamlı ödenmesi gerekir. Yani fazla mesai saati ücreti normal ücretin 1,5 katıdır.
Örnek: Saatlik brüt ücreti 222,22 TL olan biri bir hafta 50 saat çalışırsa:
- İlk 45 saat normal ücret.
- Aşan 5 saat için saat başına 222,22 × 1,5 = 333,33 TL.
- Haftalık fazla mesai ücreti: 5 × 333,33 = 1.666,65 TL brüt.
Fazla çalışma yalnızca belirli koşullarda ve belirli yıllık üst sınırlar içinde yapılabilir; işçinin onayı gibi şartlar kanunda düzenlenir. Mesaiyi zam yerine serbest zaman olarak kullanmak da mümkün olabilir: işçinin isteğiyle her bir fazla çalışma saati için bir buçuk saat serbest zaman kullandırılabilir.
Hafta tatili ve resmi tatil
Haftalık dinlenme günü (genellikle pazar) normalde ücretlidir. Hafta tatilinde çalışılırsa, o günün ücreti ayrıca ödenir. Ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalışılırsa da çalışılan gün için ek bir günlük ücret ödenir. Bu kuralların ayrıntıları işyeri uygulamasına ve sözleşmeye göre değişebilir.
İki iş teklifini karşılaştırmak
Saatlik ve aylık bir teklifi karşılaştırmak için hepsini yıllık toplam ve etkin saatlik ücret olarak ifade edin:
- Brüt toplam: aylık brüt × 12 (ve varsa ikramiye, prim).
- Yan haklar: yemek, yol, özel sağlık sigortası, BES katkısı gibi işverenin karşıladığı kalemlerin yıllık değeri.
- Çalışılan saat: haftalık gerçek çalışma süresi, yolda geçen zaman.
- İzinler: ücretli yıllık izin ve resmi tatil günleri.
- Etkin saatlik ücret: toplam yıllık değer ÷ gerçekten çalıştığınız saat.
Bir teklif saatlik, diğeri aylık ise yalnızca rakamlara bakmak yanıltır: Aylık maaş tatilleri ve hafta sonlarını kapsar; saatlik ücrette ise çalışılmayan günler için ödeme olup olmadığını ayrıca öğrenmeniz gerekir.
Sık yapılan hatalar
- 225 yerine 160 ya da 176 saatle bölmek. Aylık çalışma saatini haftalık 40 saatten hesaplayıp ücreti şişirmek, işveren hesaplarıyla uyuşmaz. Hangi gün sayısıyla çalıştığınızı sözleşmenizden doğrulayın.
- Fazla mesaiyi normal saat ücretiyle ödenmiş saymak. %50 zam gerekir.
- Brüt ile neti karıştırmak. Saatlik ücret genelde brüt konuşulur.
- Yan hakları saymamak. Düzenli yan haklar çoğu durumda toplam ücretin parçasıdır.
- Kısmi süreli çalışmayı aynı formülle çevirmek. Haftalık çalışma süresi farklıysa saat sayısını ona göre ayarlayın.
Kısa sorular
Neden 225 saat? Aylık maaş 30 gün üzerinden hesaplanır ve çalışılmayan hafta tatili günleri de ücretli sayılır; günlük 7,5 saatle 30 × 7,5 = 225 saat eder. Sözleşmenizde farklı bir düzen varsa ona göre hesaplayın.
Fazla mesai vergiden muaf mı? Hayır, fazla mesai ücreti normal ücretle birlikte gelir vergisine ve SGK primine tabidir.
Asgari ücrette saatlik rakam kaç TL? 2026 brüt asgari ücret 33.030 TL için yaklaşık 146,80 TL'dir.
Bu rakamları nasıl kontrol ettik?
Formülleri ve örnekleri elle ve bir betikle yeniden hesapladık. Çalışma süreleri ve fazla mesai zammına ilişkin hükümler iş kanunundan alınmıştır; uygulama ayrıntıları sözleşmeye, toplu iş sözleşmesine ve işyeri uygulamasına göre değişebilir.
Bu yazı genel bilgilendirmedir ve hukuki tavsiye değildir. Haklarınız konusunda net bilgi için iş hukuku avukatına, sendikanıza veya Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı'na başvurun.
Kaynaklar
- 4857 sayılı İş Kanunu, madde 41 (fazla çalışma ücreti) ve ilgili hükümler
- Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı: 2026 yılı asgari ücret